FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ

KÜTÜPHANE YÖNERGESİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

 

Amaç

MADDE 1 - (1) Bu yönerge, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Kütüphanesi’nin örgütlenme, görev ve çalışma esaslarını belirlemek amacı ile düzenlenmiştir.

 

Kapsam

MADDE 2 - (1) Bu yönerge, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesindeki Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı’nı kapsar.

 

Dayanak

MADDE 3 - (1) Bu yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14’üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

 

Tanımlar

MADDE 4 - (1) Bu yönergede geçen,

  1. Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesini,
  2. Kütüphane: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Kütüphanesini,
  3. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı: Üniversitenin Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanını,
  4. Üye: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi akademik ve idari personeli, lisansüstü, lisans ve önlisans öğrencilerini,
  5. Materyal: Basılı ve elektronik her türlü bilgi kaynağını, ifade eder.

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

Kütüphane Hizmetleri

 

Kütüphane Hizmetleri

MADDE 5 - (1) Kütüphane hizmetleri İdari Hizmetler, Teknik Hizmetler ve Kullanıcı ve Bilgi Hizmetleri olmak üzere üç başlık halinde düzenlenir ve yürütülür.

a) İdari Hizmetler; resmi evrak iş akışının yürütülmesi, personel istihdamı iş akışının personel daire başkanlığı ile koordineli olarak yürütülmesi, personelin eğitim alma-verme görevlendirme ile ilgili işleyişin yürütülmesi, personelin yıllık/mazeret izinleri ile ilgili planlamanın yapılması, kütüphanenin mekânsal bakım, onarım ve teknik destek hizmetlerinin yürütülmesi hizmetlerini kapsar.

b) Teknik Hizmetler; Koleksiyonu geliştirme politikası çerçevesinde kitap, süreli yayın, tez, mikro-film, görsel-işitsel araçlar (video, kaset, CD, DVD, ses kaseti), elektronik bilgi kaynakları vb. gibi her türlü kütüphane materyalinin seçimi, satın alınması ve bağış veya değişim yolu ile sağlanması; sağlanan kütüphane materyalinin uluslararası standartlara ve kütüphane kataloglama politikasına göre kataloglanması, sınıflandırılması, kaydedilmesi, etiketlenmesi ve bilgisayar programına kaydedildikten sonra kullanıcıların hizmetine sunulması; raflara yerleştirilen materyalin bulunabilirliğini sağlamak amacıyla bilgilendirme ve yönlendirme levhalarının hazırlanması; koleksiyonun güncel tutulması amacıyla periyodik olarak ayıklanması hizmetlerini kapsar.

c) Kullanıcı ve Bilgi Hizmetleri; kullanıcıların kütüphane içerisinde “yerinde inceleme” ve “ödünç verme” sistemi çerçevesi içinde her türlü kütüphane materyalinden yararlanmalarının sağlanması; kullanıcıların kütüphane içinden ve dışından,  kütüphanedeki elektronik veri tabanlarından ve kütüphanedeki materyalden kolay ve hızlı yararlanmalarının sağlanması; materyal taraması, internet kullanımı (elektronik dergiler, veri tabanları, çevrimiçi kataloglar) ve benzeri hizmetlerin düzenlenmesi ve yürütülmesi; kütüphanede bulunmayan materyalin yurtiçi veya yurtdışı kütüphanelerden kütüphaneler arası ödünç verme sistemi (ILL) çerçevesinde sağlanması; görsel ve işitsel araç, gereç ve materyalin kullanıcıların yararlanmalarına sunulması; kütüphane hizmetlerinin tanıtılması ve bu hizmetlerden yararlanmanın yaygınlaştırılması için üniversitenin iç ve dış paydaşlarına yönelik seminer, konferans, eğitim programı düzenlenmesi, yayın ve elektronik posta vb. iletişim kanalları ile duyurulması; kullanıcıların memnuniyetinin ölçülmesi amacıyla çeşitli araştırma yöntemlerini içeren çalışmaların hazırlanması ve uygulanması gibi hizmetleri kapsar.

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üyelik ve Kütüphaneden Yararlandırma

 

Üyelik

MADDE 6 - (1) Kütüphane üyelik işlemi aşağıdaki gibidir;

  1. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi öğrencileri, akademik ve idari personeli kütüphanenin doğal üyesidir. Üniversite kimlik kartlarını kullanarak kütüphaneden materyal ödünç alabilirler.
  2. Üyeler materyalleri ödünç alırken, üniversite kimlik kartlarını göstermek zorundadırlar.
  3. Diğer üniversitelerin akademisyenleri kurum kimliklerini göstererek kütüphaneyi kullanabilir. Materyal ödünç almak isteyen akademisyenler bağlı oldukları üniversite kütüphanesi aracılığı ile ödünç materyal talebinde bulunabilirler.
  4. Diğer üniversite kütüphanelerinden ödünç materyal almak isteyen Üniversite’nin akademik, idari personeli ve lisansüstü öğrencileri, ilgili kütüphanenin ödünç verme kurallarına uymakla yükümlüdür.
  5. Tüzel kişilerin materyal ödünç alma hizmetinden yararlanabilmeleri, kütüphaneler arası ödünç verme (ILL) protokollerine bağlı olarak gerçekleştirilir.
  6. Kütüphane üyelerinin ödünç alabileceği materyal sayı ve gün sınırlamaları Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı’nın önerisi ve Genel Sekreterliğin onayı ile belirlenir.
  7. Yapılan tüm ödünç işlemlerinde güncel kütüphane otomasyon programı kayıtları esas alınır.

 

Uzatma İşlemi

MADDE 7 - (1) Kütüphane uzatma işlemi aşağıdaki gibidir;

  1. Üyeler ödünç aldıkları materyalleri 3 kez uzatma hakkına sahiptir.
  2. Uzatılmak istenen materyalin uzatma işlemi en erken iade süresinin bitimine 3 gün kala yaptırılabilir.
  3. Üzerinde gecikmiş materyal ve para cezası bulunan üyelerin ödünç süreleri uzatılamaz.
  4. Başka bir üye tarafından ayırtma işlemi yapılan materyallerin süresi uzatılamaz.

 

Ödünç Alanın Yükümlülükleri

MADDE 8 - (1) Kütüphaneden ödünç materyal alan üyenin yükümlülükleri aşağıdaki gibidir;

  1. Kütüphaneden materyali ödünç alan üye, ödünç aldığı materyali özenle kullanmak ve en geç ödünç verme süresi sonunda iade etmekle yükümlüdür.
  2. Kütüphane, gerekli gördüğü durumlarda iade tarihini beklemeksizin ödünç alınan materyalin iadesini isteme hakkına sahiptir. Kullanıcıya haber verildikten sonra materyalin en geç 3 (üç) gün içinde iadesi zorunludur.
  3. Gününde iade edilmeyen materyal için ödünç alanın yükümlülükleri Madde 10’e göre, gecikme bedeli Madde 11’e göre uygulanır.

 

Ödünç Verilemeyecek Materyal

MADDE 9 - (1)Aşağıda belirtilen kütüphane materyalleri dışarıya ödünç verilmez. Kullanıcılar, bu materyallerden sadece kütüphane içinde yararlanabilirler.

  1. Referans kaynakları (Ansiklopedi, sözlük, biyografya, yıllık, rehber, el kitabı, atlas, bibliyografya, indeks, öz (abstract), istatistik, katalog, raporlar v.b.),
  2. Tezler,
  3. Rezerve kitaplar,
  4. Süreli yayınların güncel sayıları,
  5. Müzik notaları,
  6. Harita ve slaytlar,
  7. Belli bir koleksiyonun parçaları, heykel, resim gibi sanatsal malzemeler,
  8. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı tarafından belirlenen ve kütüphane dışına çıkarılmasında sakınca bulunan nadir eserler ve diğer materyaller.

 

Gününde İade Edilmeyen Materyal

MADDE 10 - (1) İade tarihi geçmiş kütüphane materyali için yapılacak işlemler aşağıdaki gibidir:

  1. Ödünç aldığı materyali ödünç verme süresi sonunda iade etmeyen kullanıcılar, başkaca hiç bir işleme gerek kalmaksızın süre sonunu izleyen günden itibaren geçen her gün/materyal için gecikme bedeli miktarını ödemekle yükümlüdür.
  2. Gecikme bedeli uygulanması başlamış olan kullanıcılara, ödünç aldığı materyali iade etmediği ve tahakkuk eden gecikme bedeli tutarının tamamını ödemediği sürece, hiçbir şekilde başka materyal ödünç verilemez.
  3. Mezun olan veya her hangi bir nedenle üniversiteden ayrılan üyelerin kütüphane ile ilişikleri kesilmeden herhangi bir çıkış işlemi yapılmaz ve kendilerine gereken belgeler verilmez.

 

Gecikme Bedeli

MADDE 11 - (1) Geciktirilen her materyal için ödenecek günlük gecikme bedeli ve kaybedilen materyalin yerine temin edilen materyal için ödenecek işlem ücreti her öğretim yılı başında Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı’nın önerisi ve Genel Sekreterliğin onayı ile belirlenir.

 

Ödünç Alınan Materyalin Yıpratılması ve Kaybı

MADDE 12 - (1) Ödünç alınan kütüphane materyalinin yıpratılması veya kaybı durumlarında yapılacak işlemler aşağıdaki gibidir;

  1. Ödünç alınan materyalin kaybedilmesi veya zarar görmesi durumunda materyalin orjinal kopyasını, orjinal kopyası bulunamıyorsa kütüphanenin belirlediği aynı değerdeki başka bir materyali temin etmekle yükümlüdür.
  2. Üyeden, kayıp materyalin yerine temin edilen materyal için Madde 11’e göre belirlenen işlem ücreti alınır.

 

Kütüphanelerarası Ödünç (ILL)

MADDE 13 - (1) Kütüphane, aşağıdaki kurallar çerçevesinde üniversitenin üyeleri için diğer üniversite kütüphanelerinden ödünç materyal talebinde bulunur.

  1. Kütüphanelerarası ödünç hizmetinden üniversitenin akademik, idari personeli ve lisansüstü öğrencileri yararlanabilir.
  2. İstek sayısı aynı anda 10 materyal ile sınırlıdır.
  3. Ödünç getirtilen materyalin iade ve ek iade süreleri diğer kütüphanenin kurallarına göre belirlenir.
  4. Uzatma talebi, iade süresi dolmadan, en geç bir hafta önce yapılır.
  5. Zamanında iade etmeme, kayıp ve hasar durumlarında bu yönergenin Madde 10, Madde 11 ve Madde 12’ye ek olarak diğer kütüphanenin kuralları da uygulanır.

 

Elektronik Kaynaklar/Veri tabanları

MADDE 14 - (1) Elektronik kaynaklar ve veri tabanlarının seçim, sağlama ve yararlandırma işlemleri aşağıdaki gibidir;

  1. Elektronik kaynaklara yerleşke içerisinden ve dışından sadece kütüphane üyeleri yararlanabilir.
  2. Veri tabanı firmalarının lisans anlaşmaları gereğince, veri tabanlarından, robot ve benzeri yazılımlar kullanılarak, çok sayıda yayın kopyalanamaz veya sistematik biçimde kişisel bilgisayarlara ya da harici belleklere aktarılamaz.
  3. Veri tabanlarından kopyalanan makale, kitap, tez, vb. dokümanların bir bölümü ya da tamamı, veri depolama araçları ya da e-posta listeleri aracılığı ile dağıtılamaz ve üniversite dışındaki kişi ya da kurumlara gönderilemez.
  4. Yukarıdaki kurallara uymayan kullanıcı, hakkında gerekli yasal işlem yapılmak üzere Genel Sekreterliğe bildirilir.

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Koleksiyon Geliştirme

 

Koleksiyon

MADDE 15 - (1) Kütüphane koleksiyon geliştirme işlemleri satın alma- abonelik, bağış, değişim ve ayıklama yoluyla sağlanır.

 

(2) Satın Alma/Abonelik; satın alma/abonelik yoluyla Kütüphane koleksiyonuna girecek olan bütün materyaller, üniversitenin eğitim-öğretim hedefine uygun olmalıdır.

Basılı materyallerin satın alma/abonelik işlemleri değerlendirilirken göz önüne alınan kriterler aşağıdaki gibidir:

  1. Materyalin Üniversite’nin müfredat programını destekler nitelikte olması,
  2. Materyalin kullanıcıların bilgi gereksinimlerini karşılayacak şekilde konu, dil ve tür açısından yeterli çeşitlilikte olması,
  3. Materyalin kullanıcıların kültürel gelişimlerini ve ders dışı zamanlarını da değerlendirmelerini sağlayacak, düzeylerine uygun edebi ve kültürel nitelikte olması,
  4. Materyalin güncelliği,
  5. Materyalin maliyeti,
  6. Yayınevi güvenirliği ve standartları,
  7. Fiziki formun uygunluğu,
  8. Disiplinlerarası kullanımı,
  9. Materyalin güncelliği,
  10. Materyalin miktarı (İhtiyaç duyulan miktarda sağlanması)

 

Elektronik materyallerin satın alma/abonelik işlemleri değerlendirilirken göz önüne alınacak kriterler aşağıdaki gibidir:

  1. Materyalin konu ve dil olarak Üniversite’nin programlarına uygunluğu,
  2. Aynı konuda kütüphanenin abone olduğu başka bir veri tabanın olup olmaması,
  3. Veri tabanının deneme süresince ve/veya abone olunan sürede alınan kullanım istatistikleri,
  4. Veri tabanın bilimsel niteliği,
  5. Yayınevinin niteliği,
  6. Materyalin güncelliği,
  7. Materyalin maliyeti,
  8. Disiplinlerarası kullanımı,
  9. Materyalin formatı (HTML, PDF, EPUB vb.),
  10. Hizmet veren platformun verimliliği ve güvenilirliği,
  11. Platform ara yüzünün kolay ve ergonomik tasarımı,
  12. Lisans şartları,
  13. Teknik destek

 

(3) Bağış; kütüphanenin bağış yoluyla materyal sağlamadaki temel ilkeleri aşağıdaki gibidir:

  1. Bağışlanacak koleksiyondaki el yazması ve nadir eser niteliği haricinde güncelliğini yitirmiş olan materyaller kabul edilmez.
  2. Bağış yapılan materyal kütüphane koleksiyonunda (rezerv yayınlar hariç) mevcutsa, fotokopi ise ya da fiziksel olarak yıpranmış ise kabul edilmez.
  3. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı bağış yapılan materyalleri hangi bölümde ve hangi kurallar doğrultusunda kullanıcılara sunacağı konusunda karar verme hakkına sahiptir.
  4. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı özel ya da tüzel kişilere, koleksiyon bağış talebinde bulunabilir.
  5. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı uygun gördüğü takdirde bağış olarak kabul ettiği materyalleri iade etme veya başka bir kütüphaneye bağışlama hakkına sahiptir.
  6. Kütüphane bağış yapılan materyallerin listesinin duyurusunun yapılmasından sorumlu değildir. Bununla beraber bağış yapılan materyallerin listesi tutulur.
  7. Bağış yapılan materyal sayısının en az 10.000 ve üzerinde olması durumunda, bağışçının talebi ve fiziki koşulların uygunluğu göz önüne alınarak Genel Sekreterliğin görüşü ve oluru ile ayrı bir koleksiyon oluşturulur.

 

(4)  Değişim; kütüphane koleksiyonundaki ihtiyaç duyulmayan ve üniversitenin yayımlamış olduğu yayınları, üniversite, enstitü, yayıncı vb. kurum ve kuruluşlarla belli bir program çerçevesinde değişim yapabilir.

 

(5)  Ayıklama; çeşitli sebeplerle kullanım imkânı bulunmayan materyallerin belirli zamanlarda seçilerek koleksiyondan çıkartılmasıdır. Ayıklanacak materyallerin belirlenmesi amacıyla gerekli fiziksel çalışmaları yönlendirmek, bibliyografik kayıtlardaki çalışmaları yürütmek için bir komisyon oluşturulur. Kütüphane koleksiyonundan ayıklanacak materyaller için uygulanacak adımlar şunlardır;

  1. Üniversite ders programlarının incelenmesi,
  2. Koleksiyon sayısı ve raf kapasitesinin değerlendirilmesi,
  3. Materyallerin yararlanma istatistiklerinin incelenmesi,
  4. Ayıklanması önerilen materyallerin listelenmesi,
  5. Komisyonun onayı ile materyallerin kayıtlardan düşülerek imha işleminin yapılması

 

Telif Hakları

MADDE 16 - (1) Kütüphane koleksiyonunda bulunan tüm bilgi kaynakları telif hakları yasası kapsamındadır. Bu kaynakların kopyalanması telif hakkı yasaları gereği, aksine bir hüküm olmadıkça suç sayılır, bu nedenle tüm kütüphane kullanıcıları telif hakkı yasalarını, veri tabanları abonelik ve lisans koşullarını ve bu yönerge kurallarını kabul etmiş sayılır.

 

Yürütme

MADDE 17 - (1) Bu yönerge hükümlerini Üniversite Rektörü yürütür.

 

Yürürlük

MADDE 18 - (1) Bu yönerge, Üniversite Senatosu’nun onayından sonra yürürlüğe girer.